Το βάρος του σώματος καθορίζεται από την θερμιδική πρόσληψη, την ικανότητα
απορρόφησης των θρεπτικών ουσιών των τροφών, το μεταβολικό ρυθμό του ατόμου και
τις ενεργειακές του απώλειες. Με την πάροδο της ηλικίας, ο μεταβολισμός
επιβραδύνεται, με αποτέλεσμα το βάρος του σώματος να αυξάνει
έως την έκτη δεκαετία. Μετά την περίοδο αυτή, το βάρος σταδιακά φθίνει,
φαινόμενο που οφείλεται κυρίως σε παράγοντες, όπως μεταβολές στη σύσταση του
σώματος (πχ ελάττωση ύψους, μυϊκής μάζας), απώλεια δοντιών, άνοια, ψυχολογικούς
παράγοντες αλλά και το παθολογικό πρόβλημα της ανορεξίας που εμφανίζεται συχνά
στον ηλικιωμένο.
Νοσήματα όπως παρατεινόμενα ψυχιατρικά σύνδρομα,
ηπατικά νεφρικά καρδιακά γαστρεντερικά μεταβολικά νοσήματα το σύνδρομο
νευρικής ανορεξίας, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα, λοιμώξεις, ορμονικές
διαταραχές, καρκινώματα, και φάρμακα ενδέχεται να συντελούν στην εμφάνιση
ανορεξίας του ηλικιωμένου.
Στα πρώτα στάδια της ανορεξίας μπορεί να υπάρχει μόνο ατονία, καθώς όμως
αναπτύσσεται σοβαρή ένδεια πρωτεΐνης ή θερμίδων, μειώνεται το βάρος,
ελαττώνεται η ηπατική σύνθεση πρωτεϊνών του ορού, ελαττώνονται οι
κυκλοφορούμενες στο αίμα πρωτεΐνες, μειώνεται η καρδιακή παροχή, ατροφούν οι
μύες καρδιάς αναπνευστικού συστήματος, ατροφεί ο βλεννογόνος του γαστρεντερικού
σωλήνα, καταστέλλεται το ανοσοποιητικό σύστημα, ανεπαρκεί το πάγκρεας,
παθολογικές διαταραχές που μπορεί να αποβούν άμεσα μοιραίες για τον ηλικιωμένο
ασθενή, λόγω και των επιπρόσθετων φθορών από την ηλικία. Ο ηλικιωμένος με
γεροντική ανορεξία πολλές φορές παρουσιάζει κατάθλιψη, απότοκο της ανορεξίας
του, αισθανόμενος «ξοφλημένος» και ανίκανος να απολαύσει ακόμη και την πιο
προσιτή για αυτόν απόλαυση κατά το παρελθόν, το φαγητό. Η συνδεόμενη με την
ανορεξία κόπωση καθίσταται προοδευτικώς, κυρίαρχο σύμπτωμα στον ανορεκτικό ηλικιωμένο.
Παράγοντες που αφορούν τη γήρανση έχουν
καθοριστικό ρόλο στην δυσανάλογη με την ανορεξία κόπωση που συχνά εμφανίζει ο
ανορεκτικός ηλικιωμένος:
· Με
την πάροδο της ηλικίας η ορμονική λειτουργία μειώνεται, με αποτέλεσμα η
ζωτικότητα του σώματος να ελαττώνεται.
· Οι
ηλικιωμένοι έχουν μειωμένη έκκριση μελατονίνης και βραχύ στάδιο βαθέως ύπνου, συχνές αφυπνίσεις, ύπνο που δεν ξεκουράζει,
φαινόμενα αϋπνίας που είναι σημαντικά για την αποκατάσταση της ενεργειακής
εφεδρείας του σώματος.
· Με
την πάροδο της ηλικίας, το σώμα χάνει μυϊκή μάζα. Αυτό μεταφράζεται σε μειωμένη
δύναμη και αντοχή στην κόπωση.
· Το
νευρικό σύστημα με την πάροδο της ηλικίας γίνεται λιγότερο ευέλικτο.
· Δραματικά
γεγονότα όπως η συνταξιοδότηση, ο αποχωρισμός από τα παιδιά που μεγαλώνουν, επηρεάζουν
πολλές φορές δυσμενώς τις ενεργειακές εφεδρείες του ηλικιωμένου.
Σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για την
γεροντική ανορεξία και κόπωση. Η σωστή διάγνωση, η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση
έχει ζωτική σημασία.
Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη
Ιατρός
Ειδική Παθολόγος Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
Τηλ. γραμματείας για ραντεβού: 2106252770 και
6945575287
Οι
ιστοσελίδες και ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου εκτίθενται παραπλεύρως.
