Δεκάδες έτη άναρχης
ανθρώπινης βιομηχανικής δραστηριότητας. Σήμερα είμαστε στην αρχή μιας αλυσίδας
συνεπειών, οι οποίες προβλέπεται να
εκτυλιχθούν σε βάθος χρόνου συμπαρασύροντας όλα τα μέλη του ανθρώπινου
είδους ανεξάρτητα από φυλή, εθνικότητα, κοινωνική τάξη ή μορφωτικό επίπεδο.
Πολλά νοσήματα αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά κατά τα επόμενα έτη εάν δεν
ληφθούν από τα κράτη σοβαρά μέτρα ελέγχου της κλιματικής αλλαγής. Στο παρόν άρθρο εκτίθενται παθοφυσιολογικά δεδομένα
που αφορούν τη σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με τη μείωση των ενεργειακών
αποθηκών του σώματος.
1.
Οι μεταβολές
στην θερμοκρασία, στις βροχοπτώσεις, στην αλμυρότητα και στη στάθμη της
θάλασσας, αλλάζουν την επιδημιολογία των μικροβίων και των ιών με αποτέλεσαμα
την ανάδυση στελεχών παθογόνων μικροοργανισμών που αποτελούν πρόκληση για το
αμυντικό μας σύστημα. Η ανάγκη προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες
οδηγεί σε σωματικές προσαρμογές που αποσκοπούν στην ορθή αξιοποίηση των
ενεργειακών αποθηκών όλων των οργάνων του σώματος για την βέλτιστη επιβίωση. Οι
σωματικές αυτές προσαρμογές περιλαμβάνουν την αυξημένη έκκριση ορμονών του
stress (π.χ. γλυκοκορτικοειδή κατεχολαμίνες), την αύξηση της αρτηριακής πίεσης,
την αύξηση της καρδιακής παροχής και την έκλυση ταχυκαρδίας. Η ανάγκη για
αυξημένο καρδιακό έργο και οι αυξημένες απαιτήσεις σε οξυγόνο κατά την διάρκεια
του stress, προκαλούν υπερδραστηριότητα της καρδιακής αντλίας. Η καρδιά, τα
επινεφρίδια, το ήπαρ, οι νεφροί, τα μιτοχόνδρια των κυττάρων είναι ορισμένα
μόνο από τα όργανα που εργάζονται πυρετωδώς για την εξασφάλιση της απαραίτητης
ενεργειακής επάρκειας. Συχνά ωστόσο παράγοντες όπως η τυποποιημένη διατροφή (πτωχή σε βιταμίνες
και χρήσιμα ιχνοστοιχεία), η κατάχρηση καπνού και αλκοόλ, ο ανεπαρκής ύπνος,
μειώνουν τα ενεργειακά αποθέματα του οργανισμού με αποτέλεσμα η προσαρμογή να
καθίσταται δυσκολότερη και να εμφανίζεται εύκολη κόπωση και ατονία.
2.
Τα ακραία
καιρικά φαινόμενα ευνοούν την διασπορά ρύπων, σκόνης αλλεργιογόνων, σπόρων
μούχλας που πυροδοτούν εύκολα αλλεργικές αντιδράσεις. Λεπτά σωματίδια, ρύποι και χημικές
ουσίες μετακινούνται μαζικά μέσω του
αέρα από το χώμα σε μεγάλες αποστάσεις με αποτέλεσμα να ερεθίζουν και να δρουν
τοξικά σε πνεύμονες και αεραγωγούς. Άλλοι αερομεταφερόμενοι ρύποι προσκολλώνται
στα αγγεία παρουσιάζοντας τοξική δράση ανάλογη του καπνίσματος προδιαθέτοντας
σε αγγειακές βλάβες, εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια. Η επακόλουθη κακή κυκλοφορία του αίματος και
η κακή αναπνευστική εφεδρεία έχουν ως αποτέλεσμα κακή αιμάτωση ζωτικών οργάνων,
πτώση του οξυγόνου του αίματος. Έτσι παρά το γεγονός ότι οι μεταβαλλόμενες
συνθήκες απαιτούν από το σύνολο των οργάνων του σώματος αυξημένη
δραστηριοποίηση και δαπάνη ενέργειας προκειμένου να γίνει η απαραίτητη
απρόσκοπτη προσαρμογή, η διαταραγμένη αιμάτωση των οργάνων και η πλημμελής διάθεση
οξυγόνου έχουν ως αποτέλεσμα την κακή ενεργειακή τους τροφοδοσία και την εύκολη
κόπωσή τους. Ως αποτέλεσμα όλος ο οργανισμός καθίσταται επιρρεπής στην
εξάντληση και στην κόπωση.
3.
H
κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά
φαινόμενα με τις παρατεταμένες πλημμύρες και την ξηρασία ασκούν δυσμενείς
επιδράσεις στην γεωργία. Η διασπορά των εντόμων διευρύνεται. Η αυξημένη χρήση
φυτοφαρμάκων λιπασμάτων στην γεωργία, χημικών και εντομοαπωθητικών, αυξάνει τη
συνολική ποσότητα των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως. Πολλές
από τις ουσίες αυτές μέσω της τροφής και του νερού εισέρχονται στο ανθρώπινο
σώμα όπου δρουν ως μεταβολικοί και ενδοκρινικοί διαταράκτες, οι οποίοι διαταράσσουν
την απρόσκοπτη ροή ενέργειας στο σώμα. Ο άνθρωπος δεν έχει την απαραίτητη
ενέργεια που απαιτείται για να προβεί όχι μόνο σε αυτοσυντήρηση αλλά και σε
αναπαραγωγή ενώ αρκετές από τις ουσίες αυτές δρουν απευθείας τοξικά στο
ευαίσθητο γεννητικό σύστημα μειώνοντας τη σεξουαλική ευρωστία και γονιμότητα.
Dr Αναστασία Μοσχοβάκη
Ιατρός Ειδική Παθολόγος
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
24ωρη γραμματεία για ραντεβού: 2106252770
O ηλεκτρονικός τόπος, οι ιστοσελίδες και τα
κανάλια του ιατρείου εκτίθενται παραπλεύρως.
