Η ιατρός, από τους πρωτοπόρους ιατρούς στην Ελλάδα, που ενσωμάτωσε στην επιστημονική της φαρέτρα αποτελεσματικές διατροφικές και βοτανικές θεραπείες με πάνω από 25 χρόνια εμπειρία στο πεδίο, είναι συγγραφέας του βιβλίου ΑΥΞΗΣΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΟΥ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΣΑ, Εκδόσεις Ηδύφωνο.

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025

ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

 

Η χρόνια κόπωση αποτελεί παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από κόπωση διάρκειας  άνω του εξαμήνου, που επιμένει, δεν λύεται με μέτρα ξεκούρασης και προκαλείται από νοσήματα όπως υποβιταμίνωση, αναιμία,  καρδιακά νοσήματα, ορμονικές διαταραχές,  φλεγμονές,  καρκινώματα, παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος,  αναπνευστικές παθήσεις, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης ή μυαλγικής εγκεφαλομυελίτιδας ψυχιατρικά σύνδρομα, σύνδρομο long covid. Ο σωστός εντοπισμός του υποκείμενου αιτίου είναι απαραίτητος κατά την  ειδική παθολογική εξέταση ώστε να χορηγηθεί αποτελεσματική αιτιολογική θεραπεία. Ανεξαρτήτως αιτιολογίας ωστόσο οι πάσχοντες από χρόνια κόπωση πρέπει να αποφεύγουν ορισμένα λάθη, τα οποία δυστυχώς όχι σπάνια διαπράττονται:

        1. Δεν εκπαιδεύουν τον εαυτό τους να μαθαίνει και να σέβεται τα ενεργειακά όρια του σώματός τους.

 Όλοι  οι άνθρωποι έχουν όρια δραστηριότητας πέραν των οποίων κινδυνεύουν να προσβληθούν από υπερκόπωση, εάν όμως πάσχετε από χρόνια κόπωση, τα δικά σας όρια είναι πιο στενά, πρέπει να αυτοεκπαιδευτείτε να τα αναγνωρίζετε και να τα σέβεστε. Μην πιέζετε τον εαυτό σας να ολοκληρώσει ασφυκτικά επαγγελματικά προγράμματα, να ενταχτεί σε πιεστικά προγράμματα άσκησης, να διεκπεραιώσει κουραστικές κοινωνικές υποχρεώσεις.

           2.  Δεν εκτίθενται στον ήλιο

Η μειωμένη διάθεση που προκαλεί η κόπωση έχει ως αποτέλεσμα, οι πάσχοντες να παραμένουν επί πολλή ώρα στο σπίτι, αποφεύγοντας ακόμη και την έξοδο στο μπαλκόνι του σπιτιού τους. Ωστόσο με την πρακτική αυτή δεν τροφοδοτούν τον οργανισμό τους με επαρκή βιταμίνη D η οποία συντίθεται στον οργανισμό με την επίδραση του ηλιακού φωτός και είναι σημαντική για την υγεία του σκελετού, την αντιμετώπιση φλεγμονών,  την αντίσταση έναντι λοιμώξεων, την φόρτιση των ενεργειακών αποθηκών. Ιδιαιτέρως το ηλιακό πρωινό φως είναι σημαντικό για την ομαλοποίηση των επιπέδων μελατονίνης- σεροτονίνης.

           3. Δεν μεριμνούν για την καλή υγιεινή του ύπνου τους.

 Κατά την διάρκεια του ύπνου, το σώμα καλείται να επιδιορθώσει τις φθορές του σώματος που έγιναν κατά την διάρκεια της ημέρας και να ανεφοδιάσει τις ενεργειακές αποθήκες του σώματος. Η σωστή υγιεινή ύπνου αποτελεί προϋπόθεση για το σωστό ύπνο και εξασφαλίζεται όταν:

o        Το υπνοδωμάτιο έχει καλές συνθήκες θερμοκρασίας υγρασίας, άνετο στρώμα, μαξιλάρια, κουβέρτες, υπάρχει πλήρης συσκότιση του υπνοδωματίου.  Απομακρύνετε τις πηγές θορύβου, ρούτερ και κινητά από το υπνοδωμάτιο. Εάν η πλήρης συσκότιση σας προκαλεί φόβο, χρησιμοποιήστε ένα διακριτικό κίτρινο ζεστό φως που προσομοιάζει το φως της σελήνης, μάσκες ύπνου.

o        Αποφεύγετε την έκθεση στο μπλε φως υπολογιστών, κινητών κατά το δίωρο που προηγείται του ύπνου, διότι διαταράσσει την έκκριση της μελατονίνης, ουσίας που έχει ζωτικό ρόλο για το σωστό ύπνο. Αποφύγετε κατά το δυνατόν την υπερβολική έκθεση στο μπλε φως, μετά το μεσημέρι.

o        Αποφεύγετε αλκοόλ, καφέ, τα μεγάλα νυχτερινά γεύματα που δυσχεραίνοντας την πέψη διαταράσσουν τον ομαλό ρυθμό του ύπνου.

o        Εφαρμόζετε μια χαλαρωτική ρουτίνα κατά το δίωρο που προηγείται του ύπνου.

o        Έχετε σταθερό ωράριο κατάκλισης αφύπνισης

o        Ασκείτε δραστηριότητες που σας βοηθούν να διαχειριστείτε με επάρκεια το stress. Η ενεργός θρησκευτικότητα,  η ακρόαση επιλεγμένης μουσικής, η κλασσική φιλοσοφία, η ψυχοθεραπεία,  οι ενδυναμωτικές φιλικές οικογενειακές και συντροφικές σχέσεις, η βιβλιοφιλία, η τέχνη, η επαφή με την φύση,  συντελούν στην διαχείριση του άγχους.

  4. Δεν φροντίζουν για τη σωστή διατροφή τους.

Το μεσογειακό παραδοσιακό διατροφικό μοντέλο χωρίς κατάχρηση αλκοόλ , καφέ, τυποποιημένων αναψυκτικών  είναι η διατροφή που συνιστάται.  Εάν πάσχετε από χρόνιο νόσημα πρέπει να ακολουθείτε ειδικές διατροφικές οδηγίες. Πρέπει να αποφεύγετε τις δίαιτες express,  τις εξαιρετικά υποθερμιδικές, τις  στερητικές δίαιτες.

  5. Επιμένουν να καπνίζουν

 

Το οξυγόνο είναι σημαντικό για τη σωστή επιτέλεση της πλειοψηφίας των βιοχημικών αντιδράσεων που γίνονται στο ανθρώπινο σώμα και την παροχή υψηλής ενεργειακής εφεδρείας. Ο καπνός του τσιγάρου και πολλά από τα συστατικά του προκαλούν δομικές αλλαγές στην αναπνευστική οδό και στο σύστημα της κυκλοφορίας με αποτέλεσμα  την διαταραχή της ομαλής διάθεσης του οξυγόνου στο ανθρώπινο σώμα.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Iατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. γραμματείας: 2106252770

 

 Links

http://iatreioamoschovaki.gr

 

https://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

Κυριακή 25 Μαΐου 2025

ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΣΚΟΝΗ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΠΩΣΗ

 
Η μύτη έχει σημαντικό ρόλο στον οργανισμό. Παρουσιάζει πλούσια συμπαθητική και παρασυμπαθητική νεύρωση, συντελεί στην εφύγρανση του εισπνεόμενου αέρα, κατακρατά άχρηστα στοιχεία, μικροοργανισμούς και ρύπους. Αδένες και εκκριτικά κύτταρα εκκρίνουν την ζωτική για την απομάκρυνση των άχρηστων σωματιδίων βλέννα. Όταν η συγκέντρωση της αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα είναι υψηλή, συσσωρεύεται στον βλεννογόνο της μύτης και των οφθαλμών με αποτέλεσμα τον ερεθισμό του. Το μπούκωμα, η απόφραξη της μύτης, ο πταρμός, η  ρινική έκκριση, η φαγούρα, το κοκκίνισμα ματιών  είναι συχνές κλινικές εκδηλώσεις.
Με την δίοδο της αφρικανικής σκόνης σε βαθύτερα στρώματα στο  τραχειοβρογχικό δέντρο, ευαίσθητοι πολίτες προσβάλλονται από καύσος λαιμού, κρίση άσθματος και δύσπνοια, αρρυθμίες, κόπωση, εκδηλώσεις ενίοτε σοβαρές. Η κατάσταση περιπλέκεται όταν υπάρχουν επιμολύνσεις από μικρόβια και ιούς. Οι άνθρωποι με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα, τα μωρά και οι ηλικιωμένοι ευρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για σοβαρές επιπλοκές από την αφρικανική σκόνη.
Κόπωση και αφρικανική σκόνη
Η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει ή να επιτείνει την κόπωση:
 
1. Συνδέεται με κακή οξυγόνωση ιστών λόγω  παρακώλυσης της διόδου του ατμοσφαιρικού αέρα.
 
2. Αυξάνει την παραγωγή φλεγμονωδών ουσιών στο σώμα που συνδέονται με σύνδρομα κόπωσης (όπως IL-6 και TNF-α).
 
3. Διαταράσσει την ποιότητα του ύπνου, λόγω ρινικής συμφόρησης, βήχα ή δύσπνοιας κατά τη νύχτα.
 
4. Κάποια μικροσωματίδια που υπάρχουν στη σκόνη, έχουν νευροτοξική δράση, περνούν πιθανώς τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και διαταράσσουν τη νευροδιαβίβαση. Αυτό συνδέεται με μείωση συγκέντρωσης και  εξάντληση.
 
5. Η παρατεταμένη έκθεση σε σκόνη δημιουργεί αρνητική ψυχολογία και προκαλεί ψυχογενή κόπωση.
Η πρόληψη γίνεται με  αποφυγή καπνού και έκθεσης στη σκόνη, απομάκρυνση χαλιών χνουδωτών αντικειμένων, μοκετών που δρουν ως μαγνήτες για τη σκόνη, χρήση αδιαπέραστων καλυμμάτων στα κρεβάτια κατά την διάρκεια της ημέρας και αφαίρεσή τους κατά τον ύπνο, άμεση αλλαγή ρούχων και υποδημάτων κατά την επιστροφή στο σπίτι, χρήση διπλών τζαμιών στα παράθυρα και αποφυγή ανοίγματός τους, χρήση επαρκώς συντηρημένων καλών κλιματιστικών συστημάτων, καθαρισμός της γούνας των κατοικιδίων ζώων μετά από έκθεση σε εξωτερικό περιβάλλον, αποφυγή πραγματοποίησης δραστηριοτήτων στο ύπαιθρο, όπως το κλάδεμα, το κόψιμο χόρτων, η αποκομιδή σκουπιδιών και πεσμένων φρούτων ή χρήση γαντιών- μάσκας κατά της σκόνης, εάν αυτό δεν είναι εφικτό, καλό και συχνό πλύσιμο χεριών, τακτικός καθαρισμός μαλλιών σώματος.   Ορισμένοι ασθενείς με έντονο πρόβλημα  πρέπει να λάβουν προφυλακτική αγωγή.
Συνήθη λάθη που κάνετε εσείς που έχετε ευαισθησία:
1.    Κυκλοφορείτε ενώ υπάρχει υψηλή συγκέντρωση αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα ή ρεύματα αέρα.
 Τα ρεύματα αέρα μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες αφρικανικής σκόνης, τα οποία στη συνέχεια συσσωρεύονται στον ευαίσθητο βλεννογόνο σας. Είναι σώφρον να προγραμματίζετε τις εξόδους σας κατά την διάρκεια ημερών άπνοιας, εάν δεν μπορείτε να αποφύγετε να κυκλοφορείτε σε εξωτερικό χώρο κατά τις ημέρες με υψηλή συγκέντρωση σκόνης, συμβουλευμένοι την πρόγνωση της μετεωρολογικής υπηρεσίας. Αλλάξτε άμεσα ρούχα μετά την επιστροφή σας στο σπίτι.
2.    Στεγνώνετε τα ρούχα σε εξωτερικό χώρο αυτή την περίοδο. Κατά την τοποθέτηση των ρούχων στο μπαλκόνι σας σε ημέρες κατά τις οποίες η συγκέντρωση της αφρικανικής σκόνης είναι υψηλή, δημιουργείτε τις προϋποθέσεις ώστε η σκόνη αυτή να εισέρχεται στο σπίτι σας και με ενδιάμεσο τα μαξιλάρια και τα σεντόνια σας να προσβάλλει το τραχειοβρογχικό δέντρο και τον ευαίσθητο ρινικό βλεννογόνο σας. Είναι προτιμότερο να μην βάλετε πλυντήριο σε ημέρες κατά τις οποίες η συγκέντρωση της σκόνης είναι υψηλή. Εάν δεν μπορείτε να το αποφύγετε στεγνώστε τα ρούχα σε στεγνωτήριο ή σε εσωτερικό ευάερο και ευήλιο περιβάλλον χρησιμοποιώντας θερμάστρα ή ανεμιστήρα. Με δεδομένο ότι κατά το στέγνωμα των ρούχων σε εσωτερικό περιβάλλον αυξάνει η υγρασία των εσωτερικών χώρων μπορείτε να αποκαταστήσετε την ατμόσφαιρα του εσωτερικού χώρου χρησιμοποιώντας ηλεκτρικό αφυγραντήρα ή αφυγραντικά άλατα που μπορείτε να βρείτε σε καταστήματα. Χρησιμοποιήστε καλύμματα σε μαξιλάρια και κρεβάτια κατά την διάρκεια της ημέρας για να διατηρήσετε σεντόνια και μαξιλαροθήκες καθαρά.
3.    Δεν διατηρείτε τις αποστάσεις σας. Ιοί και μικρόβια εξακολουθούν να μεταφέρονται αερογενώς, να προκαλούν φλεγμονές και ρινική συμφόρηση, προβλήματα τα οποία σε ηλικιωμένους ή ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ενδέχεται να εξελιχτούν σε σοβαρότερες καταστάσεις. Μεριμνήστε ώστε η απόστασή σας από άλλα άτομα να είναι τουλάχιστον ένα μέτρο και εάν αυτό δεν είναι εφικτό, χρησιμοποιήστε μάσκες υψηλής προστασίας από ιούς και σκόνη.
Dr Αναστασία Μοσχοβάκη
 
 
 
Iατρός Ειδική Παθολόγος
 
 
 
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
 
 
 
Τηλ: 2106252770
 
 
 
Links
 
 
 
http://iatreioamoschovaki.gr
 
 
 
https://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

Παρασκευή 23 Φεβρουαρίου 2024

ΑΝΟΡΕΞΙΑ: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

 

Η όρεξη είναι το αίσθημα επιθυμίας για φαγητό, το οποίο ρυθμίζεται από υποθαλαμικά, σε συνδυασμό με ανώτερα φλοιώδη κέντρα. H ανορεξία είναι παθολογικό πρόβλημα που χαρακτηρίζεται από έλλειψη επιθυμίας για φαγητό και μπορεί να αφορά όλα ή ορισμένα φαγητά. Στο παρόν άρθρο εκτίθενται ορισμένα από τα πιο συνήθη ερωτήματα του κοινού για την ανορεξία.

·       Τι προβλήματα ενδέχεται να προκαλέσει η ανορεξία στον οργανισμό;

Στα πρώτα στάδια της ανορεξίας μπορεί να υπάρχει μόνο ατονία, καθώς όμως αναπτύσσεται σοβαρή ένδεια πρωτεΐνης ή θερμίδων, μειώνεται το βάρος, ελαττώνονται οι κυκλοφορούμενες στο αίμα πρωτεΐνες, εμφανίζονται συμπτώματα αβιταμινώσεων (π.χ. ξηροδερμία και θολερότητα επιπεφυκότων από έλλειψη βιταμίνης Α, παραισθησίες, αναιμία και δερματίτιδες από έλλειψη βιταμινών Β), μειώνεται η καρδιακή παροχή, ατροφούν οι μύες καρδιάς αναπνευστικού συστήματος, ατροφεί ο βλεννογόνος του γαστρεντερικού σωλήνα, καταστέλλεται το ανοσοποιητικό σύστημα, ανεπαρκεί το πάγκρεας, δημιουργούνται οφθαλμολογικά προβλήματα, αναπτύσσονται σύνδρομα χρόνιας κόπωσης,  εμφανίζονται διαταραχές εμμήνων κύκλων και σεξουαλική δυσλειτουργία, o οργανισμός κινδυνεύει από αφυδάτωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις το πρόβλημα γίνεται σοβαρό και απαιτείται εισαγωγή στο νοσοκομείο.

·       Ποια είναι τα αίτια της ανορεξίας;

 

Η ανορεξία ενδέχεται να είναι παροδική και να οφείλεται σε παράγοντες όπως  αλλαγή περιβάλλοντος λόγω ταξιδιού, ιώσεις, παροδικό stress, χειρουργική επέμβαση που έχει προηγηθεί, οξεία δυσπεψία. Στις περιπτώσεις αυτές, η ανορεξία είναι μικρής διάρκειας και εγκαταλείπει τον ασθενή με την εξαφάνιση του προβλήματος ή την ανάρρωση.

 Νοσήματα όπως παρατεινόμενα ψυχιατρικά σύνδρομα, ηπατικά νεφρικά καρδιακά γαστρεντερικά μεταβολικά νοσήματα, το σύνδρομο νευρικής ανορεξίας, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα, χρόνιες λοιμώξεις, ορμονικές διαταραχές, καρκινώματα και φάρμακα ενδέχεται να αποτελούν την αιτία της ανορεξίας σε περιπτώσεις προβλήματος που επιμένει. Όταν η ανορεξία παρατείνεται, η σωστή ιατρική εξέταση από παθολόγο με σφαιρική γνώση και εμπειρία, είναι επιβεβλημένη.

 

    Όταν έχω ανορεξία σημαίνει ότι πάσχω από νευρογενή ανορεξία;

Η νευρογενής ανορεξία είναι ένα σύνδρομο άγνωστης αιτιολογίας, όπου υπάρχει ανορεξία και άρνηση λήψης τροφής, λόγω διαταραχής της αντίληψης της εικόνας του σώματος και φόβου παχυσαρκίας. Ένας ασθενής που έχει διαγνωστεί με νευρική ανορεξία μπορεί να αισθάνεται πεινασμένος αλλά να περιορίζει συνειδητά την πρόσληψη τροφής. Η νευρογενής ανορεξία αποτελεί ένα μόνο και όχι το μοναδικό αίτιο ανορεξίας και αποτελεί την πιο συχνή αιτία χρονίζουσας ανορεξίας σε νέους και εφήβους.

 

·       Οι ηλικιωμένοι πάσχουν συχνότερα από ανορεξία;

Πολλοί ηλικιωμένοι εμφανίζουν μείωση της όρεξης. Αυτή η πτώση περιγράφηκε για πρώτη φορά ως «ανορεξία της γήρανσης» το 1988 από τον John Morley και Silver. Παράγοντες που αφορούν τη γήρανση έχουν καθοριστικό ρόλο στην ανορεξία του ηλικωμένου όπως:

1.     Η μειωμένη ορμονική λειτουργία, η απώλεια οδόντων, η μειωμένη αισθητικότητα: Με την πάροδο της ηλικίας η ορμονική λειτουργία μειώνεται, με αποτέλεσμα η ζωτικότητα του σώματος να ελαττώνεται σημαντικά. Η απώλεια οδόντων, η μειωμένη αίσθηση γεύσης, όρασης, όσφρησης συνδέονται με  μείωση της ευχαρίστησης που αντλεί ο ηλικιωμένος από το φαγητό και μπορεί να προκαλέσουν μειωμένη όρεξη.

2.     Οι ψυχολογικές διαταραχές: Δραματικά γεγονότα όπως η συνταξιοδότηση, ο αποχωρισμός από τα παιδιά που μεγαλώνουν, η απώλεια συζύγου, μπορεί να επηρεάσουν δυσμενώς την όρεξη.

3.     Υποκείμενα νοσήματα: Νοσήματα που αλλοιώνουν την όρεξη όπως άνοια, καρκινώματα κ.λπ. είναι συχνά κατά την τρίτη ηλικία.

Σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για την ανορεξία. Η σωστή διάγνωση, η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση έχει ζωτική σημασία.

Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Τηλ. γραμματείας: 2106252770/+306945575287

Τρίτη 26 Δεκεμβρίου 2023

H ΚΟΠΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

 

Η κόπωση της επιστροφής είναι συνήθης  μετά την επιστροφή από τις διακοπές. Χαρακτηρίζεται από αδυναμία που δεν αποκαθίσταται με μέτρα ξεκούρασης και δυσχέρεια προσαρμογής στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Συνήθη αίτια

         Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί

Κατά τις διακοπές, η τέλεση δραστηριοτήτων σε χώρους με συνωστισμό, οι αλλαγές στο κλίμα, οι κακές σεξουαλικές και υγειονομικές συνήθειες, η συχνή κατανάλωση φαγητού σε εστιατόρια μαζικής εστίασης, είναι παράγοντες που εκθέτουν το άτομο σε μία σειρά από παθογόνα που μεταδίδονται με τον αέρα, την τροφή, το νερό, τη σεξουαλική δραστηριότητα. Ακόμη και στην περίπτωση κοινών λοιμώξεων, κατά το στάδιο της επώασης, κατά την διαδρομή της λοίμωξης και ημέρες μετά την αποδρομή της, η κόπωση είναι συχνή. Η αφυδάτωση και η έντονη διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος, είναι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την πυροδότηση της κόπωσης στις συνήθεις αναπνευστικές ή γαστρεντερικές λοιμώξεις των ταξιδιών.

         Η αυπνία

Τα νευροβιολογικά συστήματα που ρυθμίζουν την καλή λειτουργία του κύκλου ύπνου εγρήγορσης είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε παράγοντες, οι οποίοι επιδρούν κατά τις διακοπές (πχ κατάχρηση αλκοόλ καφεΐνης).

Στο σύνδρομο jet lag, εμφανίζεται αϋπνία κατά τα αεροπορικά ταξίδια μεταξύ διαφορετικών ζωνών και οφείλεται στην μεταβολή του περιβαλλοντικού κύκλου ημέρας νύχτας κατά το ταξίδι.

         Το stress της προσαρμογής

Η απότομη εγκατάλειψη της χαλαρωτικής διάθεσης των διακοπών και η ένταξη στην πιεστική εργασιακή  ρουτίνα, οι αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις, η  διεκπεραίωση συσσωρευμένων εκκρεμοτήτων, προκαλούν stress στον οργανισμό και πολλές φορές εξαντλούν την ενεργειακή του εφεδρεία.

Επί εντόνων ή παρατεταμένων συμπτωμάτων, η ιατρική εξέταση είναι απαραίτητη προς αποκλεισμό υποκείμενου νοσήματος.

 

Συνήθειες που συντελούν στην εμφάνιση της κόπωσης μετά την επάνοδο:

1.       Η απότομη επανένταξη στην εργασιακή καθημερινότητα

Αφήστε ένα περιθώριο προσαρμογής μίας δύο ημερών πριν πάτε εκ νέου στην δουλειά σας. Αποφύγετε δραστηριότητες με «σφιχτές» προθεσμίες επί δέκα ημέρες μετά την επιστροφή.

2. Η συνήθεια της καθιστικής ζωής

 Η άσκηση οδηγεί σε καλύτερη μεταβολική κατάσταση και κινητοποιεί αμυντικές εφεδρείες σε ολόκληρο το σώμα. Η κίνηση μπορεί να είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα της καθημερινότητας όπως είναι η χρήση σκάλας αντί του ανελκυστήρα, το καθημερινό γρήγορο βάδισμα, η εγκατάλειψη του αυτοκινήτου. Η βάδιση υπό το φως του ήλιου το πρωί ομαλοποιεί την έκκριση της μελατονίνης και της σεροτονίνης με αποτέλεσμα λιγότερη κατάθλιψη, καλύτερο ύπνο και λιγότερη κόπωση.

3.       Η συνήθεια της κακής διατροφής

Το σώμα χρειάζεται βιταμίνες ιχνοστοιχεία και υψηλή ποιότητα διατροφής ώστε να επιτελεί απρόσκοπτα τις βιοχημικές αντιδράσεις του.  Η μεσογειακή διατροφή είναι το συνιστώμενο διατροφικό μοντέλο. Καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρηση κρέατος, λιπαρών ιδιαίτερα κορεσμένων, γλυκαντικών ουσιών και τυποποιημένων προϊόντων (κενές θερμίδες). Να αποφεύγονται η κατάχρηση αλκοόλ, καφέ με καφεΐνη,  ποτών τύπου cola, πλούσιων γευμάτων  πριν τον ύπνο.  Το ψάρι εφοδιάζει το σώμα με υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη, ω3 λιπαρά, πολύτιμα άλατα και βιταμίνες και πρέπει να είναι συστατικό μιας σωστής ισορροπημένης διατροφής. Δώστε στον οργανισμό πλούσιο και ενεργειακό πρωινό γεύμα μετά την αφύπνιση και μην παραλείπετε γεύματα. Εάν πάσχετε από χρόνιο νόσημα πρέπει να ακολουθείτε τις γενικές διατροφικές οδηγίες που συνάδουν με την πάθησή σας.

 

4.       Η έλλειψη μέριμνας για σωστό περιβάλλον ύπνου

                         Ο σωστός ύπνος είναι απαραίτητος. Σήμερα με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την τηλεόραση, την τηλε-εργασία, πολλοί άνθρωποι κάνουν τη μέρα νύχτα. Η υπερβολική έκθεση ωστόσο στο μπλε φως αποσυντονίζει το σώμα και δυσχεραίνει την ομαλή αναπλήρωση των ενεργειακών αποθηκών. Υιοθετήστε σταθερό ωράριο ύπνου που να ακολουθεί κατά το δυνατόν τις ώρες της φυσικής συσκότισης και ηλιοφάνειας, περπατήστε το πρωί υπό το φως του ήλιου, χαμηλώστε τα φώτα μετά το σούρουπο, απομακρύνετε τις ηλεκτρονικές συσκευές από το υπνοδωμάτιο. Το υπνοδωμάτιο πρέπει να είναι ευάερο, χωρίς θορύβους.

5. Η συνήθεια του καπνίσματος

Το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα συνδέονται με την απελευθέρωση ποικίλων τοξινών στο αίμα και μειωμένη ανοσολογική ικανότητα.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. 2106252770 και 6945575287

 

Οι ιστοσελίδες του ιατρείου εκτίθενται παραπλεύρως.

Τρίτη 19 Δεκεμβρίου 2023

ΓΙΑΤΡΕ, ΠΑΣΧΩ ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΑΣ ΚΟΠΩΣΗΣ;

 

Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ή μυαλγικής εγκεφαλομυελίτιδας, είναι πολυσυστηματικό νόσημα που χαρακτηρίζεται από σοβαρή κόπωση που διαρκεί και συνοδεύεται από γνωστική δυσλειτουργία, προβλήματα ύπνου, δυσλειτουργία του αυτόνομου συστήματος, αδιαθεσία μετά την άσκηση. Ο όρος σύνδρομο χρόνιας κόπωσης έχει χρησιμοποιηθεί για να σηματοδοτηθεί η σύνθετη φύση του συνδρόμου.  Στην μυαλγική εγκεφαλίτιδα- σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί είναι πολλαπλοί και σύνθετοι όπως ανοσολογικές διαταραχές,  αλλοιώσεις στη λειτουργία των φυσικών φονικών κυττάρων (NK), διαταραχές στο προφίλ ιντερλευκινών, βλάβη στην απόκριση των Τ κυττάρων σε συγκεκριμένα αντιγόνα, αντιδράσεις αυτοανοσίας, αυξημένο οξειδωτικό stress, αλλοιώσεις στα επίπεδα σεροτονίνης, δυσλειτουργία στον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης, επιγενετική τροποποίηση, νευροφλεγμονή, νευρωνική ευαισθητοποίηση, απορρύθμιση οδών που συνδέονται με την ομαλή άμυνα έναντι ιών. Κάθε περίπτωση χρόνιας κόπωσης δεν οφείλεται σε μυαλγική εγκεφαλίτιδα με δεδομένο ότι ποικίλες καταστάσεις   όπως η κατάχρηση αλκοόλ, η αυπνία, υπερκόπωση, η αναιμία, οι ορμονικές διαταραχές, οι χρόνιες φλεγμονές, τα ψυχιατρικά σύνδρομα, οι παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, οι αναπνευστικές παθήσεις, τα καρκινώματα, τα αυτοάνοσα νοσήματα, η άπνοια κατά τον ύπνο προκαλούν κόπωση και πρέπει να αποκλείονται στα πλαίσια της σωστής παθολογικής εξέτασης από τον έμπειρο παθολόγο κατά την διερεύνηση του προβλήματος της κόπωσης στον πάσχοντα από κόπωση ασθενή.

Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης βαίνει αυξανόμενο σήμερα. Σύμφωνα με μελέτες η επίπτωση του συνδρόμου κυμαίνεται από 0,007% έως 2,8% στον γενικό ενήλικο πληθυσμό. Η επιδημία του κορονοιού οδήγησε σε αύξηση του ποσοστού των πασχόντων. Αυτό συμβαίνει διότι η προσβολή από ισχυρά παθογόνα λειτουργεί ως καταλύτης στην πυροδότηση των σύνθετων παθοφυσιολογικών παθολογικών φαινομένων που εμφανίζονται στο σύνδρομο. Το νόσημα εμφανίζεται σε υψηλότερα ποσοστά μεταξύ 40 και 70 ετών. Οι γυναίκες προσβάλλονται πιο συχνά από τους άνδρες. Παρά ταύτα δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση της διάγνωσης του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης σε κάθε περίπτωση κόπωσης που διαρκεί ή είναι επίμονη και η οποία μπορεί να μοιράζεται κοινές παθοφυσιολογικές διαταραχές με το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης αλλά να μην έχει την έκταση και την ένταση της εκτροπής που χαρακτηρίζει το σύνδρομο. Απαραίτητες προϋποθέσεις για να τεθεί η διάγνωση του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης ή μυαλγικής εγκεφαλίτιδας σε εσάς που πάσχετε από κόπωση είναι:

1.     Να μην έχει εντοπιστεί σαφής υποκείμενος παθολογικός παράγοντας που να δικαιολογεί την κόπωση από παθολόγο με σφαιρική γνώση και ανάλογη εμπειρία. Αντιστοίχως να μην έχει εντοπιστεί υποκείμενο ψυχιατρικό νόσημα που να αποτελεί το αίτιο της κόπωσης.

2.     Η κόπωσή σας να διαρκεί πάνω από έξι μήνες και να είναι μέτριας/σοβαρής έντασης επί πάνω από το 50% του χρόνου κατά την καθημερινότητά σας. Αυτό σημαίνει ότι εάν πάσχετε μονίμως από  ελαφρά κόπωση που σας απασχολεί για μικρό μόνο χρονικό διάστημα κατά την διάρκεια της ημέρας χωρίς  τάσεις επιδείνωσης, μπορεί να πάσχετε από χρόνια κόπωση αλλά όχι από το πολυσυστηματικό νόσημα του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης ή μυαλγικής εγκεφαλομυελίτιδας.

3.     Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης προκαλεί χαρακτηριστική επιδείνωση των συμπτωμάτων και της λειτουργίας μετά από έκθεση σε φυσικούς ή γνωστικούς στρεσογόνους παράγοντες, οι οποίοι προηγουμένως ήταν  καλά ανεκτοί. Έτσι εάν έχετε κόπωση αλλά ταυτόχρονα δεν βιώνετε επιδείνωση της κόπωσης μετά από άσκηση ή πνευματική εργασία δεν πάσχετε από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Η κόπωση μετά την άσκηση ή την εργασία μπορεί να περιλαμβάνει νευρολογικές, καρδιαγγειακές, αναπνευστικές και γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

4.     Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης συνοδεύεται χαρακτηριστικά από μη αναζωογονητικό ύπνο. Εάν δεν ξυπνάτε κουρασμένοι, μπορεί να πάσχετε από χρόνια κόπωση αλλά όχι από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

5.     Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης συνοδεύεται είτε από γνωστική εξασθένηση (ήτοι προβλήματα με τη σκέψη ή τη μνήμη ή τη συγκέντρωση) είτε από ορθοστατική δυσανεξία (ήτοι επιδείνωση συμπτωμάτων κατά τη λήψη και τη διατήρηση όρθιας στάσης). Εάν πάσχετε από μυϊκή μόνο κόπωση και παράλληλα δεν εμφανίζετε ορθοστατικά συμπτώματα, δεν πάσχετε από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. 2106252770 και 6945575287

 

LINKS

 

http://twitter.com/amoschovaki H ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ TWITTER.

 

 http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

E mail amoschovaki@yahoo.gr

Πέμπτη 30 Νοεμβρίου 2023

ΥΠΕΡΚΟΠΩΣΗ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΚΟΠΩΣΗ ΑΠΟ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ: ΓΛΟΥΤΑΜΙΝΗ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΑΝΟΣΟΣΦΑΙΡΙΝΗ ΣΙΕΛΟΥ ΚΡΕΑΤΙΝΙΚΗ ΚΙΝΑΣΗ ΟΥΡΙΑ ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΟΡΜΟΝΕΣ

 

Η άσκηση έχει ευεργετικές επιδράσεις στην ψυχοσωματική υγεία. Ωστόσο όπως σε πολλές πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας η κατάχρηση ενδέχεται να έχει αντίθετα αποτελέσματα.

Το σύνδρομο της μυϊκής κόπωσης από υπερβολική σωματική άσκηση αποτελεί παθολογικό πρόβλημα που δεν αποκαθίσταται με μέτρα ανάπαυσης και μειώνει τη συνήθη επίδοση κατά την άσκηση. Μυϊκοί πόνοι, κράμπες ή τραβήγματα μυών μπορεί να συνοδεύουν τον κάματο. Το σύνδρομο υπερπροπόνησης OTS (Overtraining Syndrome) είναι το παθολογικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από έντονη μυϊκή κόπωση, έχει ως αιτία την κατάχρηση της άσκησης και δεν επιλύεται μετά από τουλάχιστον δύο εβδομάδες ανάπαυσης. Το σύνδρομο προκαλεί ποικίλες διαταραχές οργανικών συστημάτων (νευρολογικές, ενδοκρινολογικές, ανοσολογικές) και ψυχολογικές επιπτώσεις. Προσβάλλει κυρίως ανθρώπους που επιλέγουν επίπονα πολύωρα ανταγωνιστικά προγράμματα προπόνησης με ανεπαρκή διαλείμματα και ασκήσεις χαλάρωσης-αποθεραπείας. Συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, απότομη πτώση απόδοσης, πτώση libido, μειωμένη ενέργεια, ψυχολογικές διαταραχές, αυξημένος καρδιακός ρυθμός ανάπαυσης και ευπάθεια σε λοιμώξεις εμφανίζονται.

Το σύνδρομο της μυϊκής κόπωσης λόγω υπερβολικής για τον οργανισμό σωματικής άσκησης είναι σύνδρομο, η διάγνωση του οποίου τίθεται από την κλινική εικόνα σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό άλλων υποκείμενων παθολογικών νοσημάτων ή καταστάσεων που προκαλούν σωματική κόπωση όπως είναι η νόσος του Addison, η αναιμία, η κατάθλιψη, η κακή διατροφή, οι παθήσεις θυρεοειδούς. Ειδικοί αιματολογικοί δείκτες πολλές φορές διαταράσσονται σε ασθενείς με σύνδρομο επικείμενης υπερπροπόνησης ή πάσχοντες από σύνδρομο υπερπροπόνησης, χωρίς ωστόσο να θέτουν από μόνοι τους την διάγνωση του συνδρόμου:

1.     Η γλουταμίνη αίματος

Η γλουταμίνη είναι αμινοξύ που αποτελεί δομικό συστατικό των πρωτεϊνών. Εντοπίζεται κυρίως στους μύες και στην κυκλοφορία του αίματος. Ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα γλουταμίνης πλάσματος ανευρίσκονται σε αρκετούς πάσχοντες από σύνδρομο υπερπροπόνησης, αν και δεν υπάρχει σταθερή πτώση σε κάθε περίπτωση. Πτώση στη γλουταμίνη μπορεί επίσης να συμβεί μετά από σωματικό τραύμα, εγκαύματα, φλεγμονή και μόλυνση, κατά την διάρκεια διαιτητικών στερήσεων.

2.     Η CPK (κρεατινική κινάση)

H  CPK (κρεατινική κινάση) αποτελεί ένζυμο που συντελεί στην παροχή ενέργειας.  Η καταπόνηση των μυών σε περιπτώσεις σωματικής υπερκόπωσης οδηγεί σε λύση μυϊκών κυττάρων και διαρροή CPK στο αίμα. Σε σοβαρές περιπτώσεις προκύπτει μια σοβαρή πάθηση που ονομάζεται ραβδομυόλυση. Η μυοσφαιρίνη, βασικό συστατικό των μυϊκών κυττάρων απελευθερώνεται σε μεγάλες ποσότητες στο πλάσμα και στη συνέχεια απεκκρινόμενη από τα νεφρά μπορεί να προκαλέσει απόφραξη νεφρικών σωληναρίων, και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

3.     Oυρία και ουρικό οξύ

Η συγκέντρωση αζωτούχων αποβλήτων στο πλάσμα του αίματος (π.χ. ουρία, και ουρικό οξύ) αποτελούν δείκτες διάσπασης μυϊκής πρωτεΐνης και ενδέχεται να αυξηθούν σε πάσχοντες από σύνδρομο υπερπροπόνησης.

4.     Αλλοιώσεις ορμονών κορτιζόλης ορμονών φύλου κατεχολαμινών

Οι κατεχολαμίνες και η κορτιζόλη αποτελούν ορμόνες stress. Η νυχτερινή έκκριση των καταεχολαμινών στα ούρα, οι ορμόνες  φύλου και η κορτιζόλη αίματος τείνουν να είναι χαμηλότερες σε ασθενείς με σύνδρομο υπερπροπόνησης.  

5.     Διαταραγμένο γαλακτικό οξύ αίματος

Το γαλακτικό οξύ προέρχεται από το μεταβολισμό των υδατανθράκων και χρησιμοποιείται για τη σύσπαση των μυών, όταν οι ενεργειακές ανάγκες είναι αυξημένες και υπερβαίνουν την παροχή οξυγόνου (αναερόβιος μεταβολισμός). Η συγκέντρωση του L-γαλακτικού οξέος στο αίμα είναι συνήθως 1-2 mM σε ηρεμία, αλλά μπορεί να ξεπεράσει τα 20 mM, κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης, καθώς και τα 25 mM μετά την άσκηση. Οι ασθενείς με βλάβες από σωματική άσκηση ή σύνδρομο υπερπροπόνησης τείνουν να έχουν υπερβολικές αυξήσεις γαλακτικού οξέος σε συνδυασμό με δείκτες καταστροφής μυϊκών κυττάρων (π.χ. cpk, LDH) ή μη ικανοποιητικές αυξήσεις του γαλακτικού οξέος μετά την άσκηση.

6.     Χαμηλή ανοσοσφαιρίνη Α σιέλου

Η μειωμένη δύναμη του ανοσοποιητικού συστήματος είναι συχνή σε περιπτώσεις μυϊκής υπερκόπωσης από υπερβολική σωματική άσκηση. Η μέτρηση της sIgA σιέλου χρησιμοποιείται στον έλεγχο αθλητών σε περιόδους έντονης προετοιμασίας για την εκτίμηση της ευαισθησίας τους έναντι των λοιμώξεων.

 

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. 2106252770 και 6945575287

 

LINKS

 

http://twitter.com/amoschovaki H ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ TWITTER.

 

 http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

E mail amoschovaki@yahoo.gr

Δευτέρα 30 Οκτωβρίου 2023

CPK, ΕΝΑ ΕΝΖΥΜΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ: ΣΕ ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΕΥΡΙΣΚΕΤΑΙ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗ

 

Η κρεατινοφωσφοκινάση (CPK), είναι ένζυμο που καταλύει αμφίδρομα την αντίδραση της κρεατίνης και της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP) σε διφωσφορική αδενοσίνη (ADP) και φωσφοκρεατίνη (PCr).  Η αντίδραση αυτή είναι σημαντική για την αποθήκευση ATP που αποτελεί το ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου, σε ιστούς και κύτταρα  με πλούσιες ενεργειακές ανάγκες, όπως ο εγκέφαλος, οι σκελετικοί μύες,η καρδιά κ.α. Το φύλο, η ηλικία, η μυϊκή μάζα, η σωματική δραστηριότητα και η φυλή επηρεάζουν τα επίπεδα cpk στο αίμα.

ΑΙΤΙΑ ΑΥΞΗΣΗΣ

 Υπάρχουν αρκετές μορφές του ενζύμου. Οι σκελετικοί μυς περιέχουν κυρίως τη μορφή CPK- ΜΜ, ο καρδιακός CPK  ΜΒ και ο εγκεφαλικός ιστός CPK-ΒΒ.

 Όταν καταστραφούν τμήματα ιστών που περιέχουν cpk από υποκείμενο νόσημα ή παράγοντα, το ένζυμο cpk «διαχέεται» στο αίμα και τα μετρούμενα επίπεδα εμφανίζονται υψηλά. Έτσι για παράδειγμα σε οξύ έμφραγμα, στο οποίο καταστρέφεται τμήμα μυοκαρδίου αυξάνει η ΜΒ CPK που ευρίσκεται στον καρδιακό ιστό. H CK-MB αρχίζει να αυξάνεται 4-12 ώρες μετά την έναρξη της οξείας μυοκαρδιακής βλάβης για να αποκατασταθεί προοδευτικά μετά από 36 έως και 72 ώρες. Η επίπονη συνεχόμενη άσκηση, όπως σε καλά προπονημένους δρομείς μεγάλων αποστάσεων, αυξάνει την περιεκτικότητα σε CK-MB των σκελετικών μυών, η οποία μπορεί να προκαλέσει μη φυσιολογικές αυξήσεις CK-MB στον ορό οπότε σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητο να μετρηθεί  η σχετική αναλογία MB CPK προς τη συνολική CPK 8 έως 36  ώρες από την έναρξη συμπτωμάτων που παραπέμπουν σε έμφραγμα μυοκαρδίου. Ο δείκτης αυξάνει σε περίπτωση εμφράγματος. Η  CK-MB μπορεί να αυξηθεί σε άλλες καταστάσεις όπως η πνευμονική εμβολή, ο οξύς μυϊκός τραυματισμός, η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια και οι αρρυθμίες. Η άσκηση, τα εγκεφαλικά επεισόδια, η μυϊκή δυστροφία, οι μυοσίτιδες, η αιμόλυση, τα τραύματα, τα εγκαύματα, λοιμώδη νοσήματα, ορμονικές βλάβες, ο υποθυρεοειδισμός καρκινώματα, φάρμακα (π.χ. στατίνες) και τοξικές ουσίες, η πνευμονική εμβολή, είναι τα πιο συνήθη νοσήματα που προκαλούν με ανάλογους μηχανισμούς αυξήσεις στη συνολική cpk. Η CK μπορεί επίσης να βρεθεί σε μακρομοριακή μορφή - τη μακρο-CK. Η μακρο-CK ανευρίσκεται, συχνά παροδικά, σε ορούς έως και 6% των νοσηλευόμενων ασθενών. Εντοπίζεται με δύο μορφές, τους τύπους 1 και 2. Το Macro-CK τύπου 1 είναι ένα σύμπλεγμα CK, τυπικά CK-BB, και ανοσοσφαιρίνης, συχνά IgG. Εμφανίζεται συχνά σε γυναίκες άνω των 50 ετών. Η μακρο-CK τύπου 2 είναι ολιγομερής Mt-CK που απαντάται κυρίως σε ασθενείς με σοβαρή νόσο.

Σωματική υπερκόπωση ραβδομυόλυση και cpk

Η cpk αποτελεί επίσης δείκτη σωματικής υπερκόπωσης. H σωματική υπερκόπωση είναι παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επίμονη εξάντληση των σωματικών μυών, η οποία προέρχεται από υπερβολική άσκηση ή ανεπαρκή ξεκούραση κατά την διάρκεια παρατεταμένων χρονικών περιόδων. Η ραβδομυόλυση αποτελεί σοβαρή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από λύση μυϊκών κυττάρων και απελευθέρωση CPK, αμινοτρανσφεράσης της αλανίνης (ALT), ασπαρτικής αμινοτρανσφεράση (AST) και ηλεκτρολυτών στο αίμα. Η ραβδομυόλυση μπορεί να εμφανιστεί μετά από σοβαρό τραυματισμό, χρήση ναρκωτικών ή τοξικών ουσιών, σοβαρές λοιμώξεις ή έντονη άσκηση. Συνήθως εμφανίζεται με μυϊκό πόνο, αδυναμία, σκουρόχρωμα ούρα. Τα σκουρόχρωμα ούρα οφείλονται σε διοχέτευση μυοσφαιρίνης σε μεγάλες ποσότητες στο αίμα, η οποία στη συνέχεια απεκκρινόμενη από τα νεφρά μπορεί να προκαλέσει σκουρόχρωμα ούρα, απόφραξη νεφρικών σωληναρίων και οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Κάθε ασθενής με υποψία ραβδομυόλυσης πρέπει να λάβει άμεση θεραπεία με ενδοφλέβια υγρά για τη διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας.

Ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία, λήπτες ορισμένων φαρμάκων (π.χ. ταυτόχρονη χρήση στατινών και ερυθρομυκίνης) οι άνθρωποι που κάνουν κατάχρηση αλκοόλ και οι επίπονα ασκούμενοι ευρίσκονται σε ομάδες υψηλού κινδύνου να προσβληθούν από ραβδομυόλυση.

ΑΙΤΙΑ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗΣ CPK

Η σωματική αδράνεια (π.χ. κατάκοιτοι ηλικιωμένοι) και οι διατροφικές ανεπάρκειες (π.χ. νευρική ανορεξία) οδηγούν συχνά σε μυϊκή ατροφία και  είναι οι πιο κοινές αιτίες ελαττωμένης cpk. Η μειωμένη εκροή του μυϊκού ενζύμου στον ορό λόγω της μειωμένης μυϊκής μάζας ενοχοποιείται ως παθοφυσιολογικός μηχανισμός στις καταστάσεις αυτές.

Άλλα αίτια:

Νόσος ΑLZHEIMMER

Νόσος PICK

Aσθενείς με ασθένειες του συνδετικού ιστού όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος

Λοιμώδη νοσήματα

Ορισμένα ηπατικά νοσήματα

Ορισμένες ορμονικές διαταραχές

H σωστή ιατρική παθολογική εξέταση είναι απαραίτητη για την ορθή αιτιολογική διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία αναλόγως αιτίου.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. 2106252770 και 6945575287

 

LINKS

 

http://twitter.com/amoschovaki H ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ TWITTER.

 

 http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

E mail amoschovaki@yahoo.gr

Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2023

ΚΟΠΩΣΗ: ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΕΙΠΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

 

Η χρόνια κόπωση αποτελεί παθολογική κατάσταση στην οποία μειώνεται σημαντικά η ενεργειακή εφεδρεία του σώματος με αποτέλεσμα ο πάσχων να μην μπορεί να συνέλθει μετά από ύπνο ή ξεκούραση. Στην περίπτωση του παθολογικού προβλήματος της χρόνιας κόπωσης  διαταράσσεται σημαντικά η ικανότητα ανταπόκρισης του πάσχοντος σε καθήκοντα και δραστηριότητες της καθημερινότητας.  Η χρόνια κόπωση αποτελεί κατάσταση που επιμένει και έχει διάρκεια πάνω από έξι μήνες. Νοσήματα που προκαλούν χρόνια κόπωση είναι η κακή διατροφή,  η αυπνία, η υπερκόπωση, η αναιμία, οι ορμονικές διαταραχές, οι χρόνιες φλεγμονές, τα καρκινώματα, οι παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, οι αναπνευστικές παθήσεις, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης ή μυαλγικής εγκεφαλοπάθειας, η χρόνια κόπωση μετά από κορονοιό long covid τα ψυχιατρικά σύνδρομα . Σε κάθε περίπτωση ο εντοπισμός και η θεραπεία του υποκείμενου αιτίου στα πλαίσια της σωστής παθολογικής εξέτασης είναι σημαντικά για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της χρόνιας κόπωσης. Ανεξαρτήτως αιτίας ωστόσο, βιταμίνες και μέταλλα που εμπλέκονται στην ομαλή διάθεση ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα δεν πρέπει να λείπουν από το καθημερινό τραπέζι του πάσχοντος. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα μέταλλα και  οι βιταμίνες που παρατίθενται:

ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ Β

Πρόκειται για σύμπλεγμα οκτώ λιποδιαλυτών βιταμινών που συντελούν στην βέλτιστη λειτουργία βιοχημικών ενζύμων. Είναι σημαντικά για τον ομαλό μεταβολισμό λιπών υδατανθράκων πρωτεϊνών, τη μεταφορά οξυγόνου, την ομαλή  σωστή διάθεση ενέργειας στα  ανθρώπινα κύτταρα. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι:

 

Β1 (θειαμίνη)

Β2 (ριβοφλαβίνη)

Β3 (νιασίνη)

Β5 (παντοθενικό οξύ)

Β6

Β7 (βιοτίνη)

Β12

Φολικό οξύ

Μία ποικίλη διατροφή μεσογειακού τύπου που περιλαμβάνει όσπρια, πουλερικά, λαχανικά, ψάρια, φρούτα, σπόρους και ξηρούς καρπούς είναι σημαντική για  να εφοδιάσει το σώμα με τις βιταμίνες Β που χρειάζεται. Οι αυστηρώς φυτοφάγοι συχνά παρουσιάζουν έλλειψη βιταμίνης Β12 ενώ οι άνθρωποι που δεν τρώνε φρούτα και λαχανικά έχουν ελλείψη φυλλικού οξέος.

ΒΙΤΑΜΙΝΗ Ε

 

Η βιταμίνη Ε είναι μια ομάδα οχτώ λιποδιαλυτών ουσιών  οι οποίες περιλαμβάνουν τέσσερις τοκοτριενόλες και τέσσερις τοκοφερόλες με αντιοξειδωτικές ιδιότητες και είναι σημαντική για την όραση, την αναπαραγωγή, την υγεία του αίματος, του εγκεφάλου του ανοσοποιητικού συστήματος και του δέρματoς. Οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και το ελαιόλαδο είναι από τις καλύτερες πηγές βιταμίνης Ε.

ΒITAMINH D

Η βιταμίνη D ανήκει στις ζωτικές λιποδιαλυτές βιταμίνες και είναι ευρέως γνωστή ως βιταμίνη του ήλιου: Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) B με μήκος κύματος 290-320 νανόμετρα διεισδύει στο ακάλυπτο δέρμα και μετατρέπει την δερματική 7-δεϋδροχοληστερόλη σε προβιταμίνη D , η οποία με τη σειρά της γίνεται βιταμίνη D.

H βιταμίνη D παίζει κρίσιμο ρόλο στην δόμηση υγιούς μυοσκελετικού συστήματος, στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και σε νευρομυϊκές αντιδράσεις.

Συνηθίστε να περπατάτε υπό το φως του ήλιου και χωρίς αντηλιακή προστασία τουλάχιστον επί είκοσι λεπτά ημερησίως μεταξύ 10 π.μ. και 11 μ.μ. εφόσον πάσχετε από κόπωση.

ΒΙΤΑΜΙΝΗ C

H βιταμίνη C είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη απαραίτητη   για τη βιοσύνθεση του κολλαγόνου, της L-καρνιτίνης και νευροδιαβιβαστών, την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη επίσης για το σωστό μεταβολισμό των πρωτεϊνών, προάγει την απορρόφηση σιδήρου ενώ λειτουργεί ως  φυσικό αντιοξειδωτικό. Εσπεριδοειδή, πιπεριές, ακτινίδια, φράουλες, πεπόνι, ντομάτες, λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι είναι πλούσιες πηγές βιταμίνης C.

ΒΙΤΑΜΙΝΗ Α

Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για το σχηματισμό της ροδοψίνης, μιας χρωστικής στον αμφιβληστροειδή και τη σύνθεση γλυκοπρωτεϊνών. Επίσης  συντελεί στην ακεραιότητα των επιθηλιακών ιστών και των λυσοσωμάτων. Καλές πηγές βιταμίνης Α είναι τα αυγά, τα λιπαρά ψάρια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το συκώτι, τα κίτρινα, κόκκινα και πράσινα (φυλλώδη) λαχανικά, όπως σπανάκι, καρότα, γλυκοπατάτες και κόκκινες πιπεριές, τα κίτρινα φρούτα, όπως μάνγκο, παπάγια και βερίκοκα

Ενάμισι καρότο μεσαίου μεγέθους ημερησίως καλύπτει την συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη. 

ΙΩΔΙΟ:

Το ιώδιο είναι μέταλλο που είναι σημαντικό για πολλές βιοχημικές αντιδράσεις, για τον θυρεοειδή, το μεταβολισμό, την γονιμότητα, για την λειτουργία του εγκεφάλου.

Το ιώδιο είναι διαθέσιμο σε ίχνη στο νερό, τα τρόφιμα και το αλάτι. Οι τροφές που καλλιεργούνται σε παραθαλάσσιες περιοχές έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ιώδιο συγκριτικά με τρόφιμα που καλλιεργούνται σε μεγάλα υψόμετρα. Σε ορεινές περιοχές όπως τα Ιμαλάια, οι Ευρωπαϊκές Άλπεις και οι Άνδεις, το έδαφος έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο, διότι αυτό έχει απομακρυνθεί από παγετώνες και τις πλημμύρες. Πεδινές περιοχές μακριά από τους ωκεανούς, όπως η Κεντρική Αφρική και η Ανατολική Ευρώπη έχουν επίσης χαμηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο. Oμάδες υψηλού κινδύνου για ανεπάρκεια ιωδίου είναι οι χορτοφάγοι και οι

 Τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο είναι τα ψάρια, το γάλα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά. Τα φύκια είναι μια πολύ συμπυκνωμένη πηγή ιωδίου, αλλά μπορεί να παρέχουν υπερβολικές ποσότητες ή να είναι επιβαρυμένα με βαρέα μέταλλα.

 ΜΑΓΝΗΣΙΟ

Kάθε όργανο του σώματος, ειδικά η καρδιά, οι μύες και τα νεφρά, χρειάζεται μαγνήσιο. Το μαγνήσιο είναι σημαντικό για την λειτουργία πάνω από 300 ενζυμικών συστημάτων που ρυθμίζουν βιοχημικές αντιδράσεις στο σώμα. Είναι σημαντικό για τη σύνθεση των πρωτεϊνών,  την λειτουργία σκελετού οδόντων μυών και νεύρων, το μεταβολισμό της γλυκόζης και την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή ενέργειας, την οξειδωτική φωσφορυλίωση και τη γλυκόλυση. Το μαγνήσιο συντελεί στην ενεργό μεταφορά ιόντων ασβεστίου και καλίου μέσω των κυτταρικών μεμβρανών, διαδικασία σημαντική για τη μεταφορά νευρικών ώσεων, για τη σύσπαση των μυών και την φυσιολογική καρδιακή λειτουργία.

Το μαγνήσιο ενεργοποιεί ένζυμα και συντελεί στην ομαλοποίηση  των επιπέδων ασβεστίου, χαλκού, ψευδαργύρου, καλίου, βιταμίνης D και άλλων σημαντικών θρεπτικών συστατικών στο σώμα. Κατά γενικό κανόνα, τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες παρέχουν μαγνήσιο. Καλές πηγές μαγνησίου είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά - όπως το σπανάκι – ta όσπρια, οι ξηρoί καρποί, οι σπόροι η σοκολάτα και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.

ΣΕΛΗΝΙΟ

Το σελήνιο (Se) ιχνοστοιχείο απαραίτητο για την διενέργεια πολλών χημικών αντιδράσεων. Γύρω στα είκοσι πέντε γνωστές πρωτεΐνες απαιτούν σελήνιο για να λειτουργήσουν.

Είναι συστατικό του ενεργού κέντρου της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης που προστατεύει τις κυτταρικές μεμβράνες από τις δυσμενείς επιπτώσεις των υπεροξειδίων των λιπιδίων H2O2. Το σελήνιο είναι σημαντικό για τη σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς. Το ανοσοποιητικό σύστημα χρειάζεται επίσης σελήνιο για να λειτουργήσει σωστά. Ο ι ξηροί καρποί Βραζιλίας, τα θαλασσινά το κρέας, τα δημητριακά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι πλούσιες πηγές σεληνίου. Ένα βραζιλιάνικο καρύδι ημερησίως καλύπτει το σύνολο των ημερήσιων αναγκών.

ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΣ ZN

Ο ψευδάργυρος είναι μέταλλο που ευρίσκεται σε όλα τα  κύτταρα του σώματος. Ο Zn είναι σημαντικός για την ανάπτυξη, την κυτταρική διαίρεση, την δραστηριότητα ενζύμων και πρωτεινών. Έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες: Συντελεί στην προστασία των κυττάρων του σώματος από τις βλάβες που προκαλούνται από τις ελεύθερες ρίζες. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, για την αναπαραγωγή, την ανάπτυξη, την όραση τη γεύση, την όσφρηση, την πήξη του αίματος, το μεταβολισμό της ινσουλίνης, τη σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς.

Ο ψευδάργυρος βρίσκεται σε πολλά τρόφιμα όπως το κρέας, τα ψάρια, τα πουλερικά, τα δημητριακά και τα γαλακτοκομικά. Ο ψευδάργυρος από ζωικές τροφές όπως το κόκκινο κρέας, τα ψάρια και τα πουλερικά απορροφάται πιο εύκολα από τον οργανισμό από τον ψευδάργυρο από τα φυτικά τρόφιμα.

ΑΣΒΕΣΤΙΟ

Tο ασβέστιο είναι το πιο άφθονο μέταλλο στο ανθρώπινο σώμα . Tο σώμα αποθηκεύει περισσότερο από το 99% του ασβεστίου του στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο βρίσκεται σε όλο το σώμα σε αίμα, μύες και μεσοκυττάριο υγρό. Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις φυσιολογικές και βιοχημικές διεργασίες: Είναι απαραίτητο για την διαβίβαση σημάτων από κύτταρο σε κύτταρο, για την διακίνηση νευροδιαβιβαστών, για τη συστολή των μυϊκών κυττάρων, για την γονιμοποίηση, για τη σωστή λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών, για την πρωτεϊνική σύνθεση, για  τη συστολή και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, για τη σύνθεση των ορμονών και το σχηματισμό των οστών.

Πλούσιες πηγές ασβεστίου είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα

ΣΙΔΗΡΟΣ

O σίδηρος είναι βασικό στοιχείο της λειτουργίας των κυττάρων του οργανισμού. Χωρίς σίδηρο, τα κύτταρα δεν θα μπορούσαν να μεταφέρουν ηλεκτρόνια και να μεταβολίσουν ενέργεια. Ο σίδηρος συντελεί στη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς ως συστατικό της αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων. O σίδηρος είναι βασικό στοιχείο της λειτουργίας των κυττάρων του οργανισμού. Ο κύριος ρόλος του είναι να μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς ως συστατικό της αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Στο μυϊκό ιστό, η μυοσφαιρίνη είναι μια πρωτεΐνη πλούσια σε σίδηρο.Ο σίδηρος είναι βασικό στοιχείο πολλών ενζύμων, που μετέχουν στο μεταβολισμό. Χωρίς σίδηρο, τα κύτταρα δεν θα μπορούσαν να μεταφέρουν ηλεκτρόνια και να μεταβολίσουν ενέργεια.

Τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι το κρέας.

Τα οστρακοειδή και οι σαρδέλες περιέχουν επίσης υψηλής ποιότητας αφομοιώσιμο σίδηρο. Ο σίδηρος των φυτικών τροφών είναι λιγότερο αφομοιώσιμος αν και σημαντικές ποσότητες ευρίσκονται σε όσπρια, ελιές, κινόα, μανιτάρια, σπανάκι, κουνουπίδι, σκούρα πράσινα λαχανικά, πατάτες λιαστές ντομάτες.

Εφόσον δεν πάσχετε από νόσημα που συνοδεύεται από υπερφόρτωση σιδήρου εντάξτε στην διατροφή σας  τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε σίδηρο χρησιμοποιώντας παράλληλα  τρόφιµα πλούσια σε βιταµίνη C, όπως χυµό πορτοκαλιού, φράουλες, πιπεριές, με δεδομένο ότι η βιταµίνη C αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

 

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

 

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

 

Τηλ. 2106252770 και 6945575287

 

LINKS

 

http://twitter.com/amoschovaki H ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ TWITTER.

 

 http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com

E mail amoschovaki@yahoo.gr